L'enfer c'est les autres

Conceptuele kunst - Fotografie - Installaties - Multidisciplinair

weblog op woensdag: Anna van Leeuwen

Nedko Solakov, The Agreement, 2008-2009

Anna van Leeuwen | Twee maanden nadat een kunstwerk van Dora Garcia me er bijna toe bracht een suppoost aan te vallen, jaagt Nedko Solakov me op de kast. Ik ben in Witte de With voor Morality Act II: From Love to Legal. Bij binnenkomst zie ik dat er iets op de muur geschreven staat in zwarte letters. Ik moet de presentatieruimte inlopen om de tekst te kunnen lezen. En dan is het eigenlijk al te laat, want er staat:

By entering this particular
area, you, dear visitor, have agreed
to withstand (with no complaints
whatsoever) any kind of harassment *
other visitors may subject you to!

Pardon? Ik schud mijn hoofd. De asteriks verwijst naar iets dat onderaan staat.
Nu wordt-ie helemaal mooi, daar lees ik:

* like: "een tik op de billen"

Nu ben ik echt op mijn hoede.
Lees meer...




Nedko Solakov, The Agreement, 2008-2009

Iedere persoon die ik binnen deze ruimten tegenkom heeft stilzwijgend ingestemd met deze zogenaamde Agreement. Dat maakt ons allemaal even kwetsbaar, en toch... waarom zou er niet iemand rondlopen die de precaire situatie naar zijn hand zet? Zijn hand op mijn billen zet welteverstaan, want dat hoort bij deze overeenkomst. Ik ben op mijn hoede, terwijl ik foto's maak van de kunstwerken voor mijn beeldverslag, zou ik graag van die James Bond brilglazen hebben waarmee je achteruit kunt kijken, maar ja, ik draag niet eens een bril.

Ons vertrouwen in de andere bezoekers wordt nog door een tweede werk van Solakov op de proef gesteld. Wederom eenvoudig: tekst op de muur.




Nedko Solakov, The Bill, 2009

De boodschap is duidelijk. Ik ben te laat. Ik weet nu dat in ieder geval minstens één andere bezoeker geen decent and proper citizen is. Waarschijnlijk had ik het briefje ook meegenomen, maar daarmee wel iemand anders de ervaring van morele verwarring ontnomen. Om eerlijk te zijn, ik denk dat ik het biljet mee zou hebben genomen als ik me onbespied had gewaand.

Solakov suggereert dat de andere bezoekers en ik samen een morele gemeenschap vormen, met eigen regels en gebruiken. Maar vooral: we zitten elkaar in de weg! We tikken op elkaars billen en pikken briefjes van 20 euro in. Ik denk aan Satres Huis Clos, de deuren van Witte de With zijn niet gesloten, maar inderdaad l'enfer c'est les autres. Onmiskenbaar. Mijn misantropische gevoel herken ik in de gejaagde blik van Tom Cruise op de paparazzi foto van Peter Wächtler.


Peter Wächtler, Tom Cruise, 2005

Terwijl de zaaltekst de ontgoocheling van een fan benadrukt, identificeer ik me op dit moment met de ster als opgejaagd wild; heeft hij nou echt twee mobieltjes in zijn rechterhand?

Als ik met mijn medebezoekers een morele gemeenschap vorm, kenmerkt die zich meestal door twee regels: elkaar negeren en - beter nog! - door elkaar heen proberen te kijken. Eenvoudig klinkt het, maar soms wordt het ons erg moeiljik gemaakt. Om dit te illustreren zocht ik in mijn foto-albums naar mijn Mona Lisa fotomoment. Niet gevonden, maar Flickr bood uitkomst, dit is namelijk ongeveer precies mijn eigen foto:


Thomas Brauner, Paris, Louvre, Mona Lisa

Daniël Dennis de Wit bedacht in 2007 een andere manier om de bezoekers van zijn expositie op de proef te stellen. Wie naar P/////AKT kwam, wist namelijk dat deze jonge kunstenaar in deze 'white cube' een parel ter waarde van € 1.045,00 had verstopt. Alle gêne voorbij gingen bezoekers zoeken naar deze verborgen schat.
Goed verborgen, de parel werd niet gevonden.



Daniël Dennis de Wit, Aankoopbon parel, 2007

De Wit liet bezoekers hierbij nog een ongeschreven regel/cliché schenden trouwens, dat de bezoekers van een galerieruimte daar komen voor solitaire immateriële contemplatie. Als onze motieven worden vertroebeld door een parel, een mogelijke "tik op de billen" of omdat we graag die 20 euro hadden stelen wordt het bezoeken van een expositie een vraag naar: "Wat doe ik hier?" en vooral: "Wat doen die anderen hier?" Het is best vreemd dat we ons met andere mensen in de expositieruimte begeven en hen tegelijkertijd proberen te negeren. 
Maar als we ons met hen gaan bemoeien, dan schijnt de hel los te breken.



Anna van Leeuwen is webredacteur van www.kunstbeeld.nl

Morality Act I & II te zien tot respectievelijk 10 januari en 7 februari 2010 in Witte de With in Rotterdam.
Daniël Dennis de Wit exposeert vanaf deze zaterdag bij IF ONLY I WAS MORE LIKE YOU Eerste Jacob van Campenstraat 59 (Heinekenplein) (zonder parel, helaas!)


Bekijk ook:
- Beeldverslag: Morality @ Witte de With