2009 is bijna af

weblog op woensdag: Anna van Leeuwen

dinsdag 29 december 2009
Tara Donavan, Toothpicks, 2004

Anna van Leeuwen | Het einde van het jaar, tijd voor lijstjes, top-zoveels en voornemens. Een tijd om alles op een rijtje te zetten. Ik blader in mijn laptop door de foto's die ik dit jaar nam bij exposities en tentoonstellingen. Ik ben niet op zoek naar mijn top-zoveel, ik ben op zoek naar afbeeldingen die mijn eigen eindejaarsgevoel verbeelden: het gevoel iets te willen afronden dat volkomen niet-te-bevatten en onoverzichtelijk is. Als ik mijn 2009-agenda bekijk staan gebeurtenissen die eeuwen ver heen lijken op dezelfde pagina als wat gister lijkt te zijn gebeurd.

Eerst nog even: hoe ik zou willen dat ik het afgelopen jaar kan overzien, zoals in bovenstaande foto van Toothpicks van Tara Donavan, een werk dat ik bij Elles@Pompidou zag. Ik zou willen dat een jaar een ordentelijke opeenstapeling van allerlei gebeurtenissen van vergelijkbare grootte is, die samen een geheel vormen waar je om heen kunt lopen en denken: "Zo, dat zit mooi in elkaar!"
Lees meer...

Een van deze tandenstokers staat dan voor een cappuccino op een terras in Venetië, een andere tandenstoker staat voor die keer dat ik mijn sleutels terugvond in de koelkast, een tandenstoker voor dat het me niet lukte mijn sportschoolabonnement op te zeggen en dat ik toen moest huilen. Het lijkt alsof de gebeurtenissen van 2009 niks met elkaar te maken hebben, maar zo opeengestapeld is het een mooi geheel geworden.
Helemaal af, niet meer aanraken, niks meer aan doen.



Maar nee, zo werkt het dus niet, bij mij niet althans.
Gebeurtenissen zijn niet uniforme tandenstokers, maar maken meer en minder indruk.
Sommige neem ik in hun geheel mee naar volgend jaar, andere ben ik al vergeten.

Daarom dacht ik eerder aan zoiets:


Anish Kapoor, Memory, 2008
14,5 x 8,97 x 4,48 meter

Dit enorme 'ding' van Cortenstaal was te zien in het Deutse Guggenheim, aan het begin van het jaar. Het ding heet Memory. Voor Anish Kapoor is de herinnering geen hond die gaat liggen waar hij wil (Cees Nooteboom), maar een soort opgeblazen handgranaat.

Hier mijn jaar niet als optelsom van gebeurtenissen, maar als een soort container waarin zich van alles heeft afgespeeld waar je bijna van bent afgesloten. Want wat je ziet zijn de randen van een pikzwart duister, dat via een omweg te bereiken was.


Anish Kapoor, Memory, 2008

Als je er recht voor stond zag je alleen een zwart gat:


En als je er schuin voor stond tekenden zich nog de contouren af van het gevaarte:




Dat zouden dan voor mij die stukjes jaar zijn die nog erg bereikbaar zijn, die ik meeneem.
Een vrouw naast me klopte heel behendig even op de rand van het zwarte gat, een soort materiaalcheck, alsof ze overwoog ook zo'n onding aan te schaffen.
De galm van haar geklop klonk angstaanjagend.

De leegte waar we in keken doet me ook denken aan zo'n heel vers nieuw jaar dat voor me ligt.
Daar vond ik de oneindige-achtbaan-collages van Jackie Bacon ook bij passen. Die zag ik op de eindexamenexpositie van de Gerrit Rietveld Academie.


Jackie Bacon, 2009


Jackie Bacon, 2009


Jackie Bacon, 2009

Het nieuwe jaar als achtbaan met splitsingen en omrijroutes, shortcuts en parallelwegen.
Bij deze collages overwoog ik trouwens er een te kopen. Dat lijkt me een mooi voornemen voor volgend jaar: kunst kopen.

Maar nu eerst: de fik erin!


Ben Vautier, Total Art Match Box, 1966


Anna van Leeuwen schrijft over kunst en is webredacteur van www.kunstbeeld.nl