Een expliciet stil kunstwerk

weblog op woensdag: Anna van Leeuwen

woensdag 20 januari 2010
Fondacíon Miró, Barcelona


Anna van Leeuwen | In Fundacíon Miró wordt een schoolklas rondgeleid. De juf is on-Hollands streng, de kinderen dragen naambordjes. In de hoge zalen van het museum schallen hun stemmen door de ruimte. Het is heerlijk om naar een taal te luisteren die je niet makkelijk verstaat, de kakafonie van kinderstemmen klinkt als een klaterend lichte waterval, ik kan het niet verstaan als ze schelden of pesten.

Tussen zaal 12 en 14 leidt een witte trap naar beneden naar zaal 13, waar de hedendaagse kunst exposities te zien zijn. Espaie 13 is een duistere kelder, die zich goed leent voor video-installaties of andere praktijken die liever weinig daglicht krijgen. Van oktober 2009 tot september 2010 staat deze ruimte in het teken van Explicit Silence.

Lees meer...

Fondacíon Miró, Barcelona

Een mooi thema, stilte. Afgelopen nacht lag ik wakker door een Spaanse vrouw die een ruzie met zich zelf had uit te vechten, waarbij een paar meter van mijn hotelraam af veel moest worden geschreeuwd.

Explicit Silence is een reeks van solotentoonstellingen. Deze maanden is Mario García Torres aan de beurt, die de soloshow de naam gaf “It's Embarrassing, But For Some Time Now I’ve Only Had Title Ideas in English”.

Hij toont onder andere zijn werk What happens in Halifax, stays in Halifax (In 36 Slides), 2004-2006. Een zoektocht naar een heel lastig te bevatten kunstwerk, waarvan de geschiedenis wordt naverteld in de ondertiteling van de dia’s.

Mario García Torres, What happens in Halifax, stays in Halifax (In 36 Slides), 2004-2006.

In 1969 stelde kunstenaar David Askevold op de Nova Scottia College of Art and Design, in Halifax, een “Project Class” samen. De groep studenten werd uitgenodigd om opdrachten uit te voeren van kunstenaars. Kunstenaar Robert Barry gaf de klas de opdracht samen een idee te verzinnen en dit idee geheim te houden. Zo gauw het geheim zou worden doorverteld, zou het kunstwerk verdwijnen.

Zesendertig jaar later probeert Torres te zoeken wat er over is van het kunstwerk: “Over the weekend of 2005, a class reunion took place in the north east coast of Canada”. De oud-klasgenoten zeggen dat ze het geheim zijn vergeten. Een paar geven toe dat ze hebben overwogen een nieuw geheim te bedenken, om Torres’ nieuwsgierigheid te bevredigen en uit schaamte voor hun vergeetachtigheid. Naast een reflectie op conceptuele kunst, stelt Torres in de ondertiteling filosofische vragen als “Waar blijven de gedachten die we kwijt raken?” en “Bestaat het kunstwerk nog, als het geheim verloren is gegaan?”. De klas blijkt bovendien tijdens hun conclaaf in 1969 te zijn afgeluisterd, Askevold had opnameapparatuur geplaatst in de ruimte waar de studenten hun idee verzonnen. Zeer terecht stelt Torres de vraag of het kunstwerk ooit wel heeft kunnen bestaan als het geheim meteen is verraden. Of zou deze opname – die ook zoek is geraakt – juist het kunstwerk zijn?



Mario García Torres, What happens in Halifax, stays in Halifax (In 36 Slides), 2004-2006.

Ik kan me niet voorstellen dat de mensen die Torres sprak het geheim zijn vergeten. Ik hoop dat het een excuus was om het niet te vertellen. Het zou zonde zijn, als het kunstwerk voor altijd zoek is. Bovendien wil ik graag geloven dat het geheim iets groots en ingrijpends was, iets heftigs, niet iets waarover de oudstudenten kunnen beweren “dat ze er al in geen jaren aan hebben gedacht”, zoals ze zeiden. Ik wil graag geloven dat ze er van wakker liggen ’s nachts, omdat het immoreel was of vies of zó briljant dat ze steeds twijfelen of ze het stiekem uit zullen voeren. Gelukkig laat de openheid van Torres’ werk me de ruimte voor deze fantasie dat het geheim voort bestaat in de expliciete stilte die hij in Halifax vond.

It's Embarrassing, But For Some Time Now I’ve Only Had Title Ideas in English is nog te zien tot en met 21 februari 2010. Op 4 maart opent de volgende expositie met werk van Tom Kotik.


Anna van Leeuwen schrijft over kunst en is webredacteur van www.kunstbeeld.nl.
(de komende weken verschijnt in verband met vakantie geen weblog op woensdag)