Bericht uit Peking: Betuttelende expositie

Schilderkunst

zaterdag 20 augustus 2011
Gastblogger Kim Bos reisde naar Peking en bezocht een tentoonstelling van jonge Chinese schilders

Kim Bos | Vlak na de vrijlating van China’s meest besproken kunstenaar en mensenrechtenactivist Ai Weiwei, opende in Peking de expositie: 'Fly Through the Troposphere - Memo of the New Generation Painting' in het Iberia Center for  Contemporary Art. Na 27 augustus 2011, reist de tentoonstelling door Azië, Europa en Amerika.  

Dashanzi, nu China’s bekendste kunstwijk, was ooit een impopulaire wijk in de stadsperiferie. Door de lage woningprijzen werd het decennia geleden een gewilde verzamelplaats voor beginnende kunstenaars, maar het vastgoed raakte steeds meer in trek.
Lees meer...
Tegenwoordig is het er voor de modale inwoner van China, of Europa, niet te betalen. Vooral commercieel ingestelde kunstenaars vestigen zich er nog, het is een van de populairste attracties van Peking. Een stoet opgewonden toeristen trekt onophoudelijk langs de galeries, musea, eetgelegenheden en souvenirshops, die - ironie ten top - uitpuilen van Mao-prullaria.


Zaal overzicht, foto: Kris Borgerink

Toekomst van de schilderkunst
Temidden van het steeds commerciëler wordende terrein verrees in april 2011 het Iberia Center for Contemporary Art, een Spaans initiatief met als doel om aandacht te vestigen op Chinese hedendaagse kunst. 'Fly Through the Troposphere - Memo of the New Generation Painting' is de tweede expositie sinds de opening. Jia Aili, Li Qing, Qin Qi, Qiu Xiaofei, Tu Hangtao en Wang Guangle zijn de jonge kunstenaars die hier volgens de aankondiging ‘de toekomst van de Chinese schilderkunst vertegenwoordigen’.

De hal van het centrum is groot, wit, hoog en goed belicht. Het leeuwendeel van de geëxposeerde werken zijn enorme met olieverf bewerkte doeken. In het midden van de ruimte staan prominente gekleurde schotten, ze vormen een pijl, wijzen naar elkaar en staan vol met verklarende teksten.


Li Qing, White Group Portrait, 2010

Opstandige werken
De expositie draagt een veelbelovende ondertitel, ‘Memo of the New Generation Painting’, die de mogelijkheid van enige controverse suggereert. Naar (enigszins) opstandige werken die verhalen over de tegenstrijdige communistische maar kapitalistische samenleving waar deze generatie in opgroeide, moet goed worden gezocht. Li Qing (geboren in 1981 en de jongste exposant) toont een van de imposantste werken van de expositie, zijn Black Group Portrait (2010) en White Group Portrait (2010); het ene schilderij verbeeldt een rij steriele, met zorg gevulde koelkasten, het andere toont een groep verwaarloosde, schijnbaar lege en omgevallen koelkasten. Een sterk beeld, maar Qings uitleg op een van de eerder genoemde gekleurde schotten, doet er alles aan af: ‘My paintings probably begin with an underlying concept, and then there is a shell of form, and then I fill that in with content. (...) Actually, I’m searching for possibilities of going deeper.’

Het gros van de exposerende artiesten werd geboren in de jaren zeventig, zij worden in de uitgebreide begeleidende folder omschreven als de ‘zwevende generatie’ en als ‘minder bekend met entertainment dan de nog jongere generaties’. Toch hebben ze ‘niet zo veel idealisme en heldenmoed als de oudere garde’. Telkens wordt herhaald hoe de generatie overal tussen - of naast - valt. Ze zijn dus een beetje niksig. Net als de expositie, en de wijk.


Zaaloverzicht, foto: Kris Borgerink

Hapklaar
De uitleg van exposerende kunstenaars op de schotten en de uitleggerige folder zetten de verkeerde toon voor de expositie, het is illustratief voor de manier waarop kunst wordt getoond in deze wijk. Het moet begrijpelijk zijn, hapklaar, niet te ingewikkeld. Het is geen wonder dat Ai Weiwei Dashanzi een aantal jaar geleden verliet.
Maar toch, de expositie toont een aantal bijzondere doeken. Dat van Jia Aili (1979) bijvoorbeeld, een monumentale schildering op doek van ruim twee meter breed (Untitled, 2011) waarop een ogenschijnlijk teneergeslagen persoon voor een vliegtuigmotor staat. Jia Aili lijkt er de individuele kwetsbaarheid in een zich snel ontwikkelende wereld mee te onderzoeken. Het gedempte kleurenpalet en een snelle penseelvoering roepen wisselende emoties op. Dan weer de tekst op een van de schotten: ‘The only thing I can say is that my choice of theme and my way of work depend more on my state of mind at the time being. It may sound a little careless, but thats the way I work.’ Duidelijk, maar saai.

Een expositie met enkele imposante werken, alleen door de overdaad aan betuttelende uitleg verliest 'Fly Through the Troposphere - Memo of the New Generation Painting' aanzienlijk aan kracht.