---

John Crash

Roos van Put - Dit is een waar gebeurd verhaal.
Er waren eens werknemers in een fabriek. Die werkomgeving was zo verschrikkelijk grijs en saai dat zij uit pure balorigheid op een goede dag hun boterhammen tegen het plafond gooiden om tenminste nog een beetje kleur in het pand te krijgen. Hun noodkreet liep niet uit op ontslag, integendeel. Zij kregen uiteindelijk meer kleur in het pand. Veel meer kleur. Op groot, soms heel groot formaat. Van onder anderen Karel Appel, Anton Henning, Martin Kippenberger, Gerrit Benner en Victor Vasarely.

Het zijn allemaal namen uit de bekende Peter Stuyvesant Collectie. Ik weet niet of het verhaal echt waar is, het werd mij verteld, maar ik kan me zo’n dwarse actie heel goed voorstellen. Niets zo geestdodend als een monotone werkomgeving. Afgelopen vrijdag was ik uitgenodigd door veilinghuis Sotheby’s om de werken uit deze kunstcollectie te komen bezichtigen.

Martin Kippenberger, Dinosaurierei, 1996


Jan Schoonhoven


Niki de Saint Phalle

Grondlegger van deze kunstverzameling is president-directeur Alexander Orlow. Hij dacht dat kunst de werknemers zou inspireren en wilde kunst ook integreren in een industriële omgeving. Daarom nodigde hij in 1960 een aantal kunstenaars uit verschillende landen uit om werken te maken specifiek voor in de fabriekshallen. Het thema was ‘Joie de Vivre’. In de decennia die volgden kocht Orlow kunst aan en liet zich hierbij adviseren door onder anderen Willem Sandberg, Wim Beeren en Martijn Sanders. Om overeind te blijven in de fabriekshallen moesten de werken een behoorlijk formaat hebben, kleurrijk zijn en gemaakt door kunstenaars met een internationale reputatie. Naast schilderkunst is in de collectie ook fotografie vertegenwoordigd (in de minderheid in vergelijking met de schilderkunst) van onder anderen Gregory Crewdson, Andreas Gursky en Micha Klein. Bijzonder in deze veiling is onder meer een werk van Appel: het grootste dat ooit op een veiling kwam.


Karel Appel, 1964


Robert Mangold, 1978


Jesus Rafael Soto


Micha Klein, Harmony

De Peter Stuyvesant Collectie, eigendom van British American Tobacco (BAT) kwam ten einde toen de fabriek in Zevenaar in 2008 sloot en het besluit werd genomen deze verzameling te veilen. De geschatte waarde ligt tussen de 4 en 5 miljoen euro. Saillant detail: de werken werden vaak in de nachtelijke uren gewisseld, zodat de werknemers bij aanvang van de werkdag in verbazing dan wel bewondering naar hun werkomgeving keken, waarna zij geheel geïnspireerd aan het werk gingen. Misschien een tip voor werkgevers?
Maar dan moeten de werknemers vandaag beginnen met hun boterhammen tegen het plafond te gooien.
Bij dezen wil ik iedereen die nu in een saaie werkomgeving zit, hiertoe van harte aansporen…



Roos van Put is hoofdredacteur van Kunstbeeld


De veiling van "The BAT Artventure Collection, formerly known as The Peter Stuyvesant Collectie" vindt plaats bij Sotheby’s Amsterdam op maandag 9 maart om 19.00 uur.
De kijkdagen zijn van 1 t/m 7 maart van 10.00 uur tot 17.00 uur.
De catalogus is beschikbaar. Tevens is de e-catalogus te bekijken op Sothebys.com